Bir sayfanın arama sonuçlarında görünmesi için önce arama motoru botları tarafından bulunması gerekir. Botlar sitenizde sınırlı zaman ve kaynak harcar. Önemli sayfalar ana sayfadan çok uzaktaysa geç keşfedilir, seyrek taranır ve bazen hiç dizine girmez. Tarama derinliği ile tıklama mesafesi bu sorunun iki temel ölçüsüdür.
İki kavram arasındaki fark
Tıklama mesafesi, bir sayfaya ana sayfadan en kısa yolla kaç tıklamada ulaşıldığını gösterir. Ana sayfa sıfırıncı seviyedir, ondan link verilen sayfalar birinci seviyedir. Tarama derinliği ise botun bir sayfaya ulaşırken izlediği gerçek yolun uzunluğudur. Site içi bağlantılar düzensizse bot, en kısa yolu görmeyip uzun bir zincirden geçebilir. Genel kural olarak değerli sayfaların ana sayfadan en fazla üç tık uzaklıkta olması hedeflenir. Küçük sitelerde bu kolaydır, on binlerce ürünlü sitelerde ise bilinçli planlama gerekir.
Mevcut durumu ölçmek
Önce sitenizi bir tarama aracıyla gezin ve her URL için derinlik değerini çıkarın. Sonuçları sayfa türüne göre ayırın: kategori, ürün, blog yazısı, filtre sayfası. Ardından en çok trafik ve dönüşüm getiren sayfaların derinliğine bakın. Dördüncü seviyeden sonra kalan önemli sayfaları işaretleyin. Sunucu kayıtlarını incelemek de çok işe yarar, çünkü botun hangi bölümlere hiç uğramadığını ya da hangi sayfalara aşırı vakit harcadığını açıkça gösterir. Hiçbir sayfadan link almayan yetim sayfaları da bu aşamada listeleyin.
Mesafeyi kısaltmanın yolları
İlk adım gezinme menüsünü sadeleştirmektir. En önemli kategorileri ana menüde tutun, alt kategorileri açılır yapıyla bir tık uzağa getirin. İkinci adım site içi bağlantılardır: çok okunan yazılardan ve güçlü kategori sayfalarından, derinde kalan önemli sayfalara bağlam içinde link verin. Sayfalama kullanan listelerde yalnızca “sonraki” bağlantısına güvenmeyin; ilk, son ve ara sayfalara da numaralı bağlantılar ekleyin. Kırıntı (breadcrumb) yapısı hem kullanıcıya hem bota üst kategorilere kısa yol sağlar. Ayrıca bir HTML site haritası, derin sayfaları tek noktada toplayan ek bir giriş kapısı olabilir.
Tarama bütçesini boşa harcamayın
Mesafeyi kısaltmak kadar gereksiz URL’leri azaltmak da önemlidir. Filtre ve sıralama parametreleriyle üretilen sonsuz kombinasyonlar botu oyalar. Bunları robots.txt ile engelleyin, kanonik etiketle ana sayfaya bağlayın ya da noindex kullanın. Yönlendirme zincirlerini tek adıma indirin, 404 veren iç linkleri düzeltin. Eski, değeri kalmamış içerikleri birleştirin veya kaldırın. Değişiklikten sonra tarama istatistiklerini birkaç hafta izleyin; önemli sayfaların daha sık taranması doğru yolda olduğunuzu gösterir.
Sağlam bir site yapısı, hem ziyaretçinin hem de botun aradığına az tıklamayla ulaşmasını sağlar. Düzenli aralıklarla derinlik raporu alıp yeni içerikleri en baştan doğru yere bağlamak, bu düzeni uzun vadede korumanın en pratik yoludur.